İsveç’in Varberg şehrinde gerçekleştirilen demiryolu tüneli inşaatı, mühendislik harikası olmanın ötesinde, arkeolojik bir keşif alanına dönüştü. Ulaşım altyapısını geliştirmek amacıyla başlatılan bu projede, şehir merkezinin altından çıkan çamur tabakalarının altında, Orta Çağ’a ait altı farklı gemi enkazı gün yüzüne çıkarıldı.
2019 yılında başlatılan arkeolojik tarama süreci, uzman ekiplerin titiz çalışmalarıyla gerçekleşti. İnşaat öncesinde, tarihi kalıntılara zarar vermemek adına yapılan bu çalışmalar sonucunda, eski bir liman bölgesi olan alanda önemli bulgular elde edildi. Tünelin inşa edileceği yer, geçmişte savunma surlarıyla çevrili hareketli bir ticaret merkeziydi ve bu nedenle gemi kalıntılarına rastlamak ekipler için şaşırtıcı olmadı.
Gün yüzüne çıkarılan enkazlardan dördü Orta Çağ dönemine, bir tanesi ise 17. yüzyıl denizcilik uygulamalarını yansıtıyor. Altıncı geminin ise hangi yıla ait olduğu konusunda kesin bir bilgi bulunmuyor. Proje takvimine uyulması adına bazı parçalar hızlı bir şekilde çıkarılsa da, her bir ahşap kalıntı, denizcilik tarihine dair değerli bilgiler sunuyor.
Bulgular arasında en dikkat çekeni, “İkinci Enkaz” olarak adlandırılan ve 1530’lu yıllara tarihlenen meşe ağacından yapılmış büyük bir gemi. Bu gemi, birçok parçasını koruyabilmiş ender örnekler arasında yer alıyor. Geleneksel “klinker” tekniğiyle inşa edilen geminin dış kısmında bulunan yanık izleri, geminin batmadan önce büyük bir yangınla mücadele ettiğini veya belki de bilerek ateşe verildiğini gösteriyor.
Kazı alanından elde edilen diğer buluntular ise bölgenin geniş bir ticaret ağına sahip olduğunu ortaya koyuyor. 1600’lü yıllara ait beşinci geminin Baltık Denizi’nde faaliyet gösterdiği düşünülüyor. Altıncı enkaz ise farklı bir inşa tekniği olan “karavel” tarzıyla dikkat çekiyor.
İsveç’in batı kıyısındaki altyapı çalışmalarının devam etmesi, yerin altında daha pek çok ahşap kalıntının varlığını düşündürüyor. Tünel tamamlandığında, insanlar yerin derinliklerinde seyahat ederken, bir zamanlar bu limanda demirlemiş dev gemilerin bıraktığı izlerin üzerinden geçecekler.
